Kertenkele

Kertenkelelerin Evde Beslenmesi

Kertenkelelerin evde beslenmesi biraz zorcadır, öncelikle eğer yeterli bakımı sağlayamayacaksanız, bu hayvanları doğal ortamından koparmanız hiç doğru olmaz. Evlerde genellikle otçul iguanaları beslemek kolaydır. Çünkü bu hayvanlar; küçük doğranmış havuç, domates, salatalık, patates, marul  gibi sebzeleri, kavun karpuz gibi meyveleri rahatlıkla yiyebilirler. Ancak iguana beslemekle, Türkiye'den yakalanmış kertenkelelerin beslenmesi konusunda ciddi farklar vardır. Çünkü ülkemiz kertenkelelerinin tamamı böceklerle beslenir, daha iri türler ise memeliler, hatta kuşları bile yerler. Bu bakımdan Türkiye şartlarında bir kertenkele beslemek oldukça zordur, tabi ona temin edecek canlı yem varsa başka. Yurt dışında kurutulmuş yada canlı böcek çok kolay bulunabilmektedir ancak ülkemizde bu biraz zordur. Ama bu türden böcekler üretmek isterseniz bunun için 2-3 farklı yöntem uygulayabilirsiniz.

  Toprak bir kabın içine kuyu yada havuz suyu koyun (klorsuz) ve içine küçük patates parçaları, bir avuç prinç ve bez parçaları atın, bir hafta içerisinde suyun içinde böcekler ve larvalar oluşacaktır, kabin üzerini bir sinek teli ile örtünki hem hava alsın hem böcekler kaçamasın. Kertenkelenize lavralardan verebilirsiniz. Ancak bunlar ufak kertenkelelere verilebilir daha büyük türler içinse küçük böcekler, hamam böceği, çekirge, örümcek, solucan, sümüklü böcek, salyangoz vermelisiniz. Bazi türler ufak doğranmış sosis de yiyebilirler.

  Yine kertenkele ve bukalemunlar için bir sinek tuzağı hazırlayabilir, bununla yakaladığınız böcekleri bukalemununuza verebilirsiniz bunun için bir kartonu veya kalınca bir kağıdı huni gibi kıvırıp ataç ile sabitleyin yada seloteyp ile yapıştırın yapmış olduğunuz bu huniyi bir kavanozun üzerine oturtun.

 

Kavanozun içine bir muz parçası yerleştirin ve balkona koyun bir iki gün sonra muz çürüdükçe sinekler kavanoza girecek ama çıkamayacaktır kavanozu bukalemunun bulunduğu terraryumda açarak sinekleri ona verin.

Ayrıca yine aşağıda değerli dostum Mehmet Kösemen'in buluşu ve çizimi olan Isopod (Tespih Böceği) bataryası projesi vardır. Bu yöntemle üretilen Tespih Böcekleri, ufak kertenkele cinslerinin beslenmesi için, doğal bir besin kaynağıdır.

 Resimde görüldüğü gibi; gevşek ve nemli toprağın içine, bir "bacası" olan tenekeden yada plastikten yapılmış delikli bir kutu gömülür. Kutudaki delikler, 3-4 mm çapındadır. Daha sonra kutunun içine 20-30 isopod (tespih böceği) konulur. Bu Tespih Böcekleri, bacadan atılan çürük meyve, vitaminli ıslak ekmek ile her gün doyurulur. Baca ergin isopodların kaçmaması için kapaklıdır. Sonuç olarak, isopodlar üremeye başlarlar. Bu ilk evre yani hayvanların üremesi biraz zaman alabilir ama batarya bu noktadan sonra çalışmaya başlar.

Erişkin isopodlar, kutudaki küçük deliklerden kaçamazlar ve sürekli olarak ürerler. Yavruları ise, erginlerin baskısından kaçmak için, küçük deliklerden kaçarak gevşek toprağın içinden yüzeye tam anlamıyla fışkırırlar. Bu da, yüzeyde yaşayan Ablepharus, Ophisops vs. gibi küçük kertenkeleler için neredeyse sınırsız bir yemek kaynağı oluşturur.

Kertenkele beslemek için onun içinde yaşayacağı bir terraryum yaptırmanız gerekir, onu içine koyacağınız terraryumun üstü ve yan duvarları, sinek teli ile kapalı olmalıdır ki terraryum yeterince hava alabilsin. Boyutları en az 110 x 40 x 40 cm olmalı, üzerinde içeriye ısı ve ışık verecek bir ampul bulunmalıdır. Ampul tercihan yurtdışında üretilen UVA veya UVB ampullerinden olmalı bulunamazsa düşük Watt'lı bir ampul (60 Watt) konulmalıdır. Geceleri ise beyaz ışık veren bir ampul yakmak hayvanların sağlığını kötü etkileyeceğinden kırmızı ampul kullanılmalıdır.

  Terraryumun  içinde ufak bir su kabı olmalıdır bu kap kertenkelenin içine düşüp boğulmasına neden olmayacak şekilde seçilmelidir. Aslında bir çok kertenkele su içmez, suyu besinlerden alırlar veya bitkilerin üzerinden yalarlar (ama su kabı yine de olmalıdır). Bu bakımdan terraryuma saksı ile veya doğrudan ekilmiş bitkiler konulmalıdır. Ayrıca hayvanın üzerine çıkabilecegi ufak kayalık, tırmanabileceği dal ve altına girebilecegi bir kovuk veya evcik bulunmalıdır. Kumda yaşayan kertenkeleler için terraryumun zeminine 2 cm kadar kum konmalı, diğer durumlarda ise toprak konulmalıdır. 

    Terraryum 30 derecenin üzerinde güneşe doğrudan konulmamalıdır bununla birlikte ısı yaz kış gündüz 24, gece ise 18 derecenin altına da düşmemelidir. Terraryum güneş görmeli ama hayvanın saklanabilecegi, altına girebileceği gölgelik ve karanlık bir alan olmalıdır. Çünkü kertenkelelerin vücut ısıları sabit değildir, hayvan bunu kendi ayarlar, siz terraryumu güneşe koyarsanız ve hayvana gölgelenebileceği bir kovuk yapmazsanız, yada gölgeye koyar hiç güneş göstermezseniz, her şekilde hayvan ölecektir.

 

   Aşağıda Mehmet Kösemen arkadaşımızın çizdiği, kullanışlı bir terraryum örneği görülmektedir. Terraryum 3 katlı olarak yapılmıştır, Boyutları 

 

120 x 60 x 50cm  dir. En üst katta camdan yapılmış bir su kabı ve güneşlenme bölümü vardır. Bu kap camdan olduğu için 2. kata da ışık geçirmektedir ancak kap üst kata sağlam tutturulmalıdır ki 2. kata düşmesin. Orta kat hayvanın gezinmesi içindir. En alt katın cam duvarları şeffaf kırmızı film ile yaplanmıştır ve karanlıktır. Hayvan gölgelenmek yada uyumak ihtiyacını duyguğunda, bu bölüme geçecek, icabettiğinde toprak altındaki gizli sığınağına çekilebilecektir.

 

 

 

   Terraryumu temiz tutmanız ve sıkça temizlemeniz gereklidir, terraryumdaki, ölmüş böcekleri ve dışkıları temizlemelisiniz. Terraryumu dezenfekte etmek için, Nolvasan (Chlorhexidine diacetate). 

 

kullanılabilir. Hayvanın bedeninde açılan yara veya çizikleri tedavi etmek içinse Betadine (povodine/iodine) veya Baticon kullanabilirsiniz.

 

 

  Ayrıca hayvan yeterince beslenemezse ölecektir eğer verdiğiniz yiyecekleri yemezse bunu anladığınız an onu mutlaka bulduğunuz doğal ortama serbest bırakın. Ama her şekilde yaz sonuna doğru onu mutlaka serbest bırakın. Zira ona kış mevsiminde bakmak zordur. Yine hayvanı hangi ortamda yakaladıysanız yine aynı ortam ve iklimdeki bir yere hatta yakaladığınız yere bırakın.

 

reptile.fisek.com.tr